۱۳۹۶ شنبه ۴ آذر
شرح وظايف

 

 

دانشگاه علوم پزشكي جهرم

معاونت بهداشتي

مديريت خطر بلايا

برنامه ملي تحول بهداشت شماره 15: برنامه سلامت در بلاياي طبيعي و انسان ساخت

 

برنامه تحول سلامت

 

 

مقدمه:

جمهوري اسلامي ايران در معرض انواع مخاطرات طبيعي و انسان ساخت قرار دارد كه همواره پيامد هاي سوء جاني ،اقتصادي و عملكردي را براي جامعه و نظام سلامت بدنبال داشته اند .

از نقطه نظر مخاطرات طبيعي بنا بر گزارش جهاني كاهش خطر بلايا(2009) منتشره توسط ISDR ، جمهوري اسلامي ايران در كلاس (سطح ) خطر 8 از 10 قرار دارد . از ميان مخاطرات طبيعي زلزله،سيل،خشكسالي ،رانش زمين و طوفان ها در صدر مخاطراتي هستند كه كشور با آن ها دست به گريبان است .سه مورد از بلاياي با مرگ بيش از 10 هزار نفر در جهان طي سالهاي 1990 تا 2007 در ايران روي داده اند كه مربوط به زلزله هاي طبس،رودبار و منجيل و بم مي باشند مخاطرات آب و هوايي طي دهه هاي اخير رو به افزايش است . از منظر مخاطرات انسان ساخت تجربه هاي آتش سوزي ،سقوط هواپيما،حادثه قطار ،جنگ و تهديدات نظامي از مواردي است كه كشور با آن روبروست .موفقيت در توسعه هسته اي پديده ايست كه توجه به خطر بالقوه آن را نيز الزامي مي كند از ميان تصادفات جاده اي آن دسته از تصادفات مورد نظر مديريت بلايا و فوريت ها است كه مصدومين متعدد(MCI )  به دنبال داشته باشد .

هرچند كه نظام سلامت بايد بطور مداوم براي پاسخ به اين وقايع داراي آمادگي كامل باشد ،ليكن تجربيات ملي و بين المللي بر اهميت نقش پيشگيري و كاهش خطر بلايا تاكيد ويژه دارند.

اين امر دقيقا نقطه اشتراك رويكرد بهداشت عمومي و مديريت خطر بلايا است و معاونت بهداشت وزارت بهداشت ،درمان و آموزش پزشكي بطور قطع داراي مناسب ترين و مرتبط ترين موقعيت براي تبلور اين امر مهم است .

 از سويي ديگر توانمند كردن جامعه مي تواند به تاب آوري بيشتر در هنگام وقوع مخاطرات بيانجامد  گرچه در حال حاظر  آمادگي خانوارهاي ايراني در برابر بلايا فقط 8 درصد مي باشد .

 

 

 

 

 

 

 

 

شرح وظايف:

در راستاي هدف كلان نظام سلامت مبني بر "كاهش خطر ناشي از مخاطرات طبيعي و انسان ساخت در سطح جامعه و تسهيلات ومنابع نظام سلامت "واحد مديريت و كاهش خطر بلايا در معاونت بهداشت شرح وظايف ذيل رابعهده دارد:

v     دبير كميته بهداشت كارگروه سلامت در حوادث غير مترقبه

v     همكاري با مركز مديريت حوادث و فوريت هاي پزشكي ،كميته پدافند غير عامل و ساير واحد هاي مرتبط در ساير معاونت ها با رويكرد "مشاركت بين بخشي در بر گيرنده تمام مخاطرات و تمام جنبه هاي سلامت"

v     تدوين و بروز رساني سياست ها ،دستورالعمل ها و فرايندهاي بهداشت عمومي در فاز هاي پيشگيري ،آمادگي،پاسخ و بازيابي بلايا

v     ارتقاي ظرفيت نيروي انساني اجرايي و علمي بهداشت عمومي در حيطه مديريت و كاهش خطر بلايا با اجراي برنامه هاي آموزشي و تمرين

v     ارزيابي خطر (مخاطرات،آسيب پذيريو ظرفيت) معاونت بهداشتي در برابر بلايا

v     ايجاد و توسعه رويكرد پيش فعال نظام سلامت به امر مديريت خطر بلايا با تاكيد بر توانمندي نظام شبكه و خدمات بهداشتي اوليه

v     توسعه و تقويت همكاريهاي درون بخشي و برون بخشي در امر مديريت و كاهش خطر بلايا

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چرخه مديريت خطر بلايا

 

شامل چهار فاز:

 

1-     پيشگيري و كاهش آسيب

2-     آمادگي

3-     پاسخ

4-     بازيابي (بازسازي و بازتواني)

 

 

 

چرخه مديريت بلا

 

 

كاهش آسيب ( Mitigation ):اقدامات سازه اي و غير سازه اي كه براي محدود سازي آثار ناگوار مخاطره هاي طبيعي ،تخريب زيست محيطي و مخاطره هاي فناورزاد اجرا مي شوند.

آمادگي( Preparation ) : فعاليتها و اقداماتي كه پيشاپيش براي اطمينان از پاسخ موثر به آثارسوءمخاطره ها انجام مي گيرد. در اين فاز دو اقدام مهم انجام مي گيرد : 1- استقرار سامانه هشدار اوليه2- تدوين برنامه آمادگي ،آموزش و تمرين اجزاي اصلي برنامه آمادگي هستند.

پاسخ ( Response ): كمك رساني يا انجام مداخلات حين يا بلافاصله بعد از بلا به منظور حفظ جان و نياز هاي حداقل و پايه مردم آسيب ديده .پاسخ مي تواند فوري ،كوتاه يا طولاني مدت باشد.

بازيابي( Recovery ) : شامل بازسازي و توانبخشي (جسمي،رواني،اجتماعي،معنوي و معيشتي ) بوده و عبارت است از تصميم ها و اقداماتي كه پس از وقوع بلا براي بازگرداندن جامعه آسيب ديده به وضعيت قبل يا وضعيت ارتقاء يافته انجام مي گيرد .ضمن اينكه اقدامات لازم براي كاهش خطر بلايا را نيز تشويق و تسهيل مي كند. بازيابي فرصتي براي توسعه پايدار و به كارگيري اقدامات كاهش خطر بلايا را فراهم مي كند.

 

 

مديريت خطر بلايا( Disaster Risk Management  ): بر اساس مدل چها فازي فوق مديريت خطر بلايا چنين تعريف مي شود

"مديريت خطر بلايا در نظام سلامت فرايندي است منظم به منظور بهره مندي حداكثري از ظرفيت هاي سازماني ،اجرايي و مهارتي با هدف به حداقل رساندن پيامدهاي سوء سلامتي ناشي از مخاطرات طبيعي و انسان ساخت در سطح جامعه و تسهيلات ومنابع نظام سلامت از طريق پيشگيري از مخاطرات و كاهش آسيب ،ارتقاء آمادگي ،پاسخ به هنگام و بازيابي با رويكرد توسعه پايدار"

 

گروه هاي هدف :

1-     جمعيت عمومي

2-     كاركنان بهداشتي درماني

3-     تسهيلات بهداشتي درماني(سازه اي و غير سازه اي)

4-     برنامه هاي بهداشتي درماني

 

 

كاركردهاي مديريت خطر بلايا:

كاركردهاي فاز پيشگيري و كاهش آسيب

ü      ارزيابي خطر تسهيلات بهداشتي و درماني(SARA )

ü      كاهش آسيب پذيري سازه اي و غير سازه اي تسهيلات بهداشتي درماني ( SNS )

ü      مشاركت در آگاه سازي عمومي در خصوص راهكارهاي كاهش خطر بلايا در سطح جمعيت عمومي ( DART )

ü      جلب همكاري ساير بخش ها به منظور اجراي برنامه هاي پيشگيري و كاهش آسيب بلايا با رويكرد سلامت همگاني

كاركردهاي فاز آمادگي

ü      تدوين برنامه پاسخ تسهيلات بهداشتي درماني در برابر بلايا ( EOP )

ü      آموزش تخصصي به مديران و كاركنان بهداشتي درماني

ü      طراحي ،اجرا و ارزشيابي تمرين ها و مانورها

ü      استقرار سامانه هشدار اوليه

 

كاركردهاي فاز پاسخ

ü      تاييد وقوع فوريت

ü      ارزيابي سريع( DSS )

ü      فرماندهي و كنترل

ü      هماهنگي

ü      مديريت اطلاعات

ü      ارتباطات

ü      مشاركت در جستجو ونجات

ü      تخليه

ü      پشتيباني

ü      امنيت

ü      ارزيابي مستمرنيازهاي سلامت( DSS )

ü      اطلاع رساني

ü      مشاركت و پايش اقدامات امدادي انبوه(اسكان اظطراري،و موقت،تامين وتوزيع آب،غذا وساير اقلام اساسي)

ü      مديريت مصدومين متعدد(MCI )

ü      اقدامات بهداشت عمومي(بيماريهاي واگيرو غير واگير، بهداشت محيط  ،بهداشت رواني و اجتماعي، بهداشت باروري ،تغذيه)بر اساس EOP

 

كاركردهاي بازيابي

ü      بازتواني جسمي و رواني

ü      بازسازي در راستاي توسعه پايدار

ü      جلب مشاركت مردمي و ساير بخش ها در بازيابي جامعه آسيب ديده

 

 

رابطه بين مفاهيم فوريت،بلايا(بحران)،فاجعه:

1-     فوريت(Emergency ):رويدادي كه مديريت آن ،فرايند يا امكاناتي غير از مديريت جاري را مي طلبد.

2-     بلا ( Disaster ):فوريتي است كه پاسخ به آن  به تواني فراتر از توان جامعه آسيب ديده نياز دارد.

3-     فاجعه(Catastrophe

 

 

مفاهيم فوريت

دانلود فايل ورد...دانلود فايل pdf

تاریخ :
1396/01/08
تعداد بازدید:
861
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0

ارسال نظرات
دانشگاه علوم پزشکی جهرم
دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی
كليه حقوق اين پايگاه متعلق به دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني جهرم مي باشد.
Powered by DorsaPortal