۱۳۹۶ شنبه ۵ فروردين
برنامه پيشگيري و كنترل قلبي عروقي
بيماري هاي قلبي – عروقي
بيماري هاي قلبي–عروقي يك مشكل عمده بهداشتي و اجتماعي بشمار مي رود كه ابعاد آن بسرعت در حال افزايش است. بر اساس سومين گزارش سازمان جهاني بهداشت (93-1991)، بيماري هاي قلبي– عروقي (سكته قلبي، سكته مغزي و مرگ ناگهاني قلبي) سالانه سبب مرگ دوازده ميليون نفر در سراسر دنيا مي شوند. هم در كشورهاي پيشرفته و هم در بيشتر كشورهاي در حال پيشرفت، اين بيماري ها عامل حدود نيمي از مرگ ها در بزرگسالان هستند.
مرگ و مير زودرس مردان در بيماري هاي قلبي–عروقي 5/2 برابر بيشتر از زنان است اما در زنان نيز بيماري هاي قلبي–عروقي شايعترين عامل مرگ و از كار افتادگي بشمار مي روند با اين تفاوت كه تظاهر بيماري هاي قلبي–عروقي در زنان نسبت به مردان ده سال تأخير دارد.
عوامل خطر بيماري قلبي- عروقي
بررسي هاي بعمل آمده همراهي تنگاتنگي را بين وجود برخي عادت ها با ويژگي ها يا بروز بعدي بيماري قلبي–عروقي نشان داده اند كه امروزه اين عادت ها يا ويژگي ها «عوامل خطر» نام گرفته اند. مهمترين عوامل خطري كه احتمال بروز بيماري هاي قلبي– عروقي را افزايش مي دهند عبارت اند از:
(كلسترول بالا، كشيدن سيگار، پرفشاري خون، ديابت، HDL پائين، سن، جنس و سابقه خانوادگي بيماري هاي قلبي–عروقي زودرس)
كلسترول بالا
مطالعات انجام شده نشان داده اند كه حداقل از كلسترول mg600 به بالا رابطه مثبت و قوي بين سطح كلسترول و بروز بيماري هاي قلبي-عروقي و نيز مرگ مير (هم مرگ و مير قلبي و هم كل مرگ و مير) وجود دارد. با توجه به نقش مركزي كلسترول در بروز تصلب شرايين، اختلال چربي هاي خون هدف عمده اي براي پيشگيري از بيماري هاي قلبي– عروقي بشمار مي رود.
با كاهش سطح كلسترول، صرف نظر از روش به كارگرفته (تغذيه اي، دارويي يا جراحي) مي توان ميزان خطر را كاهش داد. در واقع، هر 1% كاهش كلسترول مي تواند 2 تا 4% از خطر بيماري هاي قلبي– عروقي را بكاهد.
سيگار
سيگار مهمترين عامل مرگ زودرس در افراد 35 تا 69 ساله در كشورهاي پيشرفته بشمار مي رود به طوري كه تخمين زده مي شود سيگار عامل 30% مرگ ها در اين گروه سني مي باشد. سيگار مرگ و مير قلبي- عروقي را تا 5% افزايش مي دهد. همچنين رابطه خطر مهمي بين تعداد سيگار مصرفي و خط بيماري هاي قلبي–عروقي وجود دارد. در ازاي كشيدن هر 10 عدد سيگار، خطر مرگ در ازاي بيماري هاي قلبي– عروقي مردان 18% و در زنان 31% بالا مي رود. سيگار قابل پيشگيري ترين عامل خطر بشمار مي رود و قطع سيگار كم خرج ترين راه براي پيشگيري از بيماري هاي قلبي– عروقي است. از هر 5 مرگي كه در اثر سيگار اتفاق مي افتد 2 مورد آن به علت بيماري هاي قلبي–عروقي است. مطالعات نشان داده اند كه با قطع سيگار، خطر بروز بيماري هاي قلبي– عروقي بسرعت كاهش مي يابد، به طوري كه در ظرف 3 سال به حدودي نزديك به افراد غير سيگاري مي رسد. در افراد سيگاري مبتلا به تنگي عروق قلب، از قطع سيگار معادل جراحي عروق قلب تخمين زده شده است. روش هاي مختلفي براي كمك به ترك سيگار وجود دارند، اما بررسي ها نشان داده اند كه مهم ترين عامل در ترك سيگار، تاكيد جدي و مكرر پزشك بر قطع مصرف سيگار است.
پرفشاري خون
فشار خون بالاتر از مساوي 140 فشار خون بالا ناميده مي شود. شيوع پرفشاري خون به سن، جنس و نژاد بستگي دارد و تا قبل از 55 سالگي پرفشاري خون در زنان نسبت به مردان شيوع كمتري دارد و با ميزان تحصيل و سطح درآمد نسبت معكوس دارد.
چاقي
وزن اضافي عامل خطر شايعي است با اين حال نمايه توده بدني معياري است كه امروزه براي ارزيابي چاقي مورد استفاده قرار مي گيرد. بر اين اساس نمايه توده بدني برابر است با:
وزن به كيلوگرم
2 (قد به سانتي متر )
نمايه توده بدني معادل 25 به بالاتر، وزن اضافي و 27 يا بالاتر چاقي محسوب مي شود.
كم تحركي
فقدان فعاليت بدني كافي، خطر رويداد قلبي را حداقل تا 2 برابر افزايش مي دهد ضمن اين كه بايد توجه داشت كم تحركي در برخي گروه هاي جامعه شايع تر است. از جمله در زنان، افراد مسن تر، نژادهاي غير سفيد و سطح اقتصادي– اجتماعي پائين تر.
پيشگيري از بيماري هاي قلبي – عروقي
بيماري هاي قلبي– عروقي بسادگي و بصورت كامل و موثر قابل پيشگيري هستند. در واقع به غير از سرطان ريه كه با قطع سيگار قابل پيشگيري است، بيماري هاي قلبي–عروقي قابل پيشگيري ترين بيماري غيرقابل انتقال (مزمن) بشمار مي روند.
روش پيشگيري
به طور كلي دو راهبرد در اين زمينه بكار برده مي شوند.
در راهبرد جامعه هدف عمده، افزايش آگاهي هاي عمده براي شناخت عوامل خطر و چگونگي اصلاح آنها و ايجاد تغيير مناسب در عادت ها و شيوه زندگي افراد جامعه است. اين راهبرد سعي دارد كه شيوع عوامل خطر را در كل جامعه كاهش دهد.
در راهبرد فردي هدف افرادي هستند كه به دليل وجود عوامل خطر در خطر بالاتري براي بروز بيماري هاي قلبي–عروقي قرار دارند. اين افراد را مي توان با روش هاي مختلف غربالگري شناسايي كرد و با اصلاح عوامل خطر در آنها از خطر بروز بيماري هاي قلبي– عروقي كاست.
توصيه هاي لازم
آخرين توصيه هاي عمومي براي پيشگيري از بيماري هاي قلبي– عروقي عبارتند از :
• دوري از دود سيگار
• كاهش مصرف چربي و رعايت رژيم غذايي بعد از سن 2سالگي
كاهش كل چربي به كمتر از 20% كالري مصرفي روزانه، كاهش مصرف چربي هاي اشباع شده تا حد 8 تا 10 % كالري روزانه و كاهش مصرف كلسترول به كمتر از mg300روزانه
• كاهش مصرف نمك
• افزايش مصرف ميوه و سبزي ها تازه، حداقل 5 وعده در روز
• افزايش فعاليت بدني تا حداقل 30 دقيقه فعاليت بدني با شدت متوسط، حداقل 3 بار در هفته
• حفظ وزن بدن (نمايه توده بدني بين 21تا 25)
فعاليت بدني چه در طي كار و چه در زمان فراغت جريان خون عروق قلب بهبود مي يابد، كلسترول، LDL و تري گليسيريد پايين مي آيند و HDL بالا مي رود، فشارخون كاهش مي يابد، تجمع پلاكت ها كم مي شود و ساير عوامل انعقادي نيز تعديل مي شوند.
• اندازه گيري فشارخون حداقل هر 2 سال يكبار 
تاریخ :
1393/11/17
تعداد بازدید:
586
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0

ارسال نظرات
دانشگاه علوم پزشکی جهرم
دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی
كليه حقوق اين پايگاه متعلق به دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني جهرم مي باشد.
Powered by DorsaPortal